Buổi chuẩn bị ngắn trước thủ thuật quyết định phần lớn mức độ an toàn.
Thông tin bắt buộc phải báo
- Toàn bộ thuốc đang dùng
- Thuốc chống đông và chống kết tập tiểu cầu
- Thực phẩm chức năng và thảo dược
- Tiền sử dị ứng
- Tiền sử chảy máu bất thường
- Bệnh nền đang có
- Có mang thai hay không
Danh sách thuốc ghi sẵn ra giấy tránh được việc quên một loại quan trọng.
Về thuốc chống đông
- Là nhóm quan trọng nhất cần báo
- Làm tăng nguy cơ chảy máu
- Có thể cần ngừng trước một khoảng
- Không bao giờ tự ngừng
- Hỏi bác sĩ kê đơn về kế hoạch ngừng
- Ngừng sai có thể gây cục máu đông
Với người đặt stent hoặc có van tim nhân tạo, ngừng thuốc sai có thể nguy hiểm hơn chảy máu.
Về thảo dược và thực phẩm chức năng
- Một số ảnh hưởng tới đông máu
- Nhiều người không nghĩ tới việc báo
- Coi là không phải thuốc
- Nhưng vẫn ảnh hưởng
- Kể ra đầy đủ để bác sĩ đánh giá
Nhiều người báo thuốc kê đơn rất đầy đủ nhưng quên hẳn phần thực phẩm chức năng.
Xét nghiệm trước thủ thuật
- Xét nghiệm đông máu với một số thủ thuật
- Công thức máu
- Chức năng thận nếu dùng thuốc cản quang
- Xét nghiệm khác tuỳ trường hợp
- Làm theo chỉ định
Kết quả xét nghiệm trước giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ và điều chỉnh kế hoạch.
Về nhịn ăn
- Tuỳ thủ thuật
- Bắt buộc nếu có an thần hoặc gây mê
- Hỏi rõ thời gian nhịn
- Hỏi có được uống nước không
- Hỏi về thuốc uống buổi sáng
Câu hỏi về thuốc uống buổi sáng hôm làm thủ thuật thường bị quên hỏi.
Về người đưa về
- Cần nếu dùng an thần hoặc gây mê
- Không được tự lái xe
- Sắp xếp trước thay vì tới nơi mới biết
- Có người bên cạnh trong ngày đầu
- Hỏi trước về việc này
Không có người đưa về là lý do thủ thuật bị hoãn trong nhiều trường hợp.
Chuẩn bị thực tế
- Mặc quần áo rộng dễ thay
- Không đeo trang sức
- Mang giấy tờ cần thiết
- Mang kết quả hình ảnh cũ
- Đi sớm để làm thủ tục
- Sắp xếp thời gian dư
Mang theo phim chụp cũ giúp người thực hiện định vị chính xác hơn.
Về giấy cam kết
- Đọc kỹ trước khi ký
- Hỏi nếu không hiểu phần nào
- Đây là dịp để hỏi về nguy cơ
- Có quyền hỏi lại nhiều lần
- Không ký khi chưa hiểu
Ký giấy cam kết mà chưa hiểu nội dung là bỏ lỡ cơ hội được giải thích.
Câu hỏi nên hỏi trước
- Kỹ thuật nào sẽ dùng
- Có gây tê hay gây mê không
- Thời gian bao lâu
- Nguy cơ gì có thể xảy ra
- Sau đó cần kiêng gì
- Khi nào có kết quả
- Nếu mẫu không đủ thì sao
Hỏi trước về khả năng phải làm lại giúp chuẩn bị tinh thần tốt hơn.
Về lo lắng trước thủ thuật
- Là phản ứng bình thường
- Nói với nhân viên y tế nếu quá lo
- Hiểu rõ quy trình giúp giảm lo
- Có thể nhờ người đi cùng
- Hỏi về lựa chọn giảm đau và an thần
Nói ra rằng mình đang rất lo thường được đáp ứng bằng giải thích kỹ hơn.
Với người có bệnh nền
- Tiểu đường cần kế hoạch riêng cho thuốc và ăn uống
- Bệnh tim cần đánh giá trước
- Bệnh thận ảnh hưởng tới dùng thuốc cản quang
- Bệnh gan ảnh hưởng tới đông máu
- Báo đầy đủ để được lên kế hoạch
Người tiểu đường dùng thuốc hạ đường huyết cần kế hoạch cụ thể cho ngày nhịn ăn.
Nếu đang nhiễm trùng
- Báo nếu đang sốt
- Báo nếu đang có nhiễm trùng da vùng sẽ chọc
- Có thể phải hoãn
- Hoãn để an toàn hơn
- Không giấu để được làm sớm
Chọc kim qua vùng da đang nhiễm trùng có thể đưa vi khuẩn vào sâu.
Với người sợ kim hoặc dễ ngất
- Báo trước với nhân viên y tế
- Có thể được bố trí nằm thay vì ngồi
- Có thể có biện pháp hỗ trợ
- Không cần ngại nói ra
- Báo trước tốt hơn là ngất giữa chừng
Nói trước rằng mình hay ngất khi thấy kim giúp nhân viên y tế chuẩn bị sẵn.
Trước khi rời khỏi nhà
- Kiểm tra lại giấy tờ
- Mang danh sách thuốc
- Mang phim và kết quả cũ
- Xác nhận người đưa về
- Biết địa chỉ và giờ hẹn
Một danh sách kiểm tra ngắn tránh được những rắc rối không cần thiết.
Về việc sắp xếp thời gian
- Dành dư thời gian cho ngày làm thủ thuật
- Không xếp lịch quan trọng ngay sau đó
- Thủ tục thường lâu hơn dự kiến
- Có thể phải chờ theo dõi
- Xin nghỉ cả ngày thay vì nửa ngày
Xếp cuộc họp ngay sau thủ thuật là kế hoạch thường không thành.
Cách nghĩ thực tế
- Báo đầy đủ thuốc đang dùng
- Không tự ngừng thuốc chống đông
- Hỏi rõ hướng dẫn nhịn ăn
- Sắp xếp người đưa về nếu cần
- Hỏi trước khi ký giấy cam kết
Nội dung này mang tính thông tin chung; hướng dẫn cụ thể do cơ sở y tế đưa ra.
Câu hỏi thường gặp
Thông tin quan trọng nhất cần báo là gì?
Toàn bộ thuốc đang dùng, đặc biệt là thuốc chống đông và thuốc chống kết tập tiểu cầu. Đây là thông tin ảnh hưởng trực tiếp tới nguy cơ chảy máu.
Có phải ngừng thuốc trước khi làm không?
Tuỳ loại thuốc và loại thủ thuật. Không bao giờ tự ngừng thuốc mà phải hỏi bác sĩ kê đơn, vì ngừng sai có thể nguy hiểm hơn.
Có cần nhịn ăn không?
Tuỳ thủ thuật và tuỳ có dùng an thần hay không. Hỏi rõ hướng dẫn cụ thể của nơi làm thủ thuật.
Có cần người đưa về không?
Nếu dùng an thần hoặc gây mê thì cần. Nên hỏi trước để sắp xếp thay vì tới nơi mới biết.