Sinh thiết phẫu thuật và sinh thiết trong mổ

Đây là kỹ thuật xâm lấn nhất nhưng cũng cho câu trả lời chắc chắn nhất.

Khi nào cần tới phẫu thuật

• Kỹ thuật kim không lấy đủ mô
• Kết quả trước đó không kết luận được
• Vị trí không tiếp cận được bằng kim
• Cần lượng mô lớn cho nhiều xét nghiệm
• Cần lấy trọn tổn thương
• Cần đánh giá cấu trúc toàn bộ

Với một số loại tổn thương, chỉ mẫu đủ lớn mới cho chẩn đoán chính xác.

Sinh thiết một phần

• Lấy một mảnh từ tổn thương lớn
• Không lấy hết
• Dùng khi tổn thương quá lớn
• Hoặc khi chưa cần lấy hết
• Đủ để chẩn đoán và lên kế hoạch

Biết chính xác là gì trước khi quyết định phạm vi mổ là cách làm hợp lý.

Sinh thiết cắt trọn

• Lấy toàn bộ tổn thương
• Vừa chẩn đoán vừa có thể là điều trị
• Dùng với tổn thương nhỏ
• Cần đánh giá diện cắt
• Diện cắt sạch nghĩa là đã lấy hết

Đánh giá diện cắt quyết định có cần mổ lại hay không.

Về diện cắt

• Là ranh giới của mảnh mô đã cắt
• Bác sĩ giải phẫu bệnh kiểm tra xem có tế bào bất thường ở ranh giới không
• Diện cắt sạch là mục tiêu
• Diện cắt dương tính có thể cần mổ lại
• Khoảng cách tới diện cắt cũng quan trọng

Đây là một trong những thông tin quan trọng nhất trong báo cáo sau mổ.

Sinh thiết tức thì trong mổ

• Làm ngay trong lúc phẫu thuật
• Đông lạnh mô rồi cắt nhanh
• Cho kết quả sơ bộ trong thời gian ngắn
• Giúp quyết định bước tiếp theo ngay
• Không thay được xét nghiệm đầy đủ sau đó

Kết quả này đủ để quyết định trong mổ nhưng không phải chẩn đoán cuối cùng.

Dùng để quyết định gì trong mổ

• Tổn thương lành hay ác
• Có cần mở rộng phạm vi mổ không
• Diện cắt đã sạch chưa
• Hạch có bị xâm lấn không
• Tránh phải mổ lần hai

Mục đích chính là tránh cho người bệnh phải trải qua cuộc mổ thứ hai.

Vì sao kết quả tức thì kém chính xác hơn

• Mô bị đông lạnh nhanh
• Cấu trúc tế bào biến đổi
• Chỉ xem được một phần mô
• Thời gian đánh giá rất ngắn
• Không làm được xét nghiệm bổ sung

Đây là sự đánh đổi có chủ đích giữa tốc độ và độ chính xác.

Khi kết quả cuối khác kết quả tức thì

• Có thể xảy ra
• Không phải sai sót
• Kết quả cuối là kết quả quyết định
• Có thể cần điều chỉnh kế hoạch
• Bác sĩ sẽ giải thích

Kết quả cuối cùng luôn là kết quả được dùng để lập kế hoạch điều trị.

Sinh thiết hạch gác

• Tìm hạch đầu tiên mà dịch từ khối u chảy tới
• Nếu hạch đó sạch thì thường các hạch sau cũng sạch
• Tránh phải nạo vét toàn bộ hạch
• Giảm biến chứng phù bạch huyết
• Dùng chất đánh dấu để tìm

Kỹ thuật này giúp rất nhiều người tránh được biến chứng phù tay hoặc chân lâu dài.

Chuẩn bị trước phẫu thuật

• Khám tiền mê
• Xét nghiệm trước mổ
• Báo toàn bộ thuốc đang dùng
• Ngừng một số thuốc theo chỉ định
• Nhịn ăn theo hướng dẫn
• Sắp xếp người chăm sóc sau mổ

Danh sách thuốc đầy đủ là thông tin quan trọng nhất trong khám tiền mê.

Về gây mê

• Có thể gây tê tại chỗ với thủ thuật nhỏ
• Có thể gây tê vùng
• Có thể gây mê toàn thân
• Tuỳ vị trí và phạm vi
• Bác sĩ gây mê đánh giá và tư vấn
• Hỏi về lựa chọn và nguy cơ

Buổi khám tiền mê là dịp để hỏi mọi thắc mắc về gây mê.

Sau phẫu thuật

• Theo dõi tại cơ sở y tế
• Chăm sóc vết mổ
• Dùng thuốc giảm đau theo chỉ định
• Hạn chế vận động theo hướng dẫn
• Biết dấu hiệu cần quay lại
• Tái khám để cắt chỉ và nghe kết quả

Buổi tái khám thường là lúc nhận kết quả giải phẫu bệnh đầy đủ.

Dấu hiệu cần báo ngay

• Sốt
• Vết mổ sưng đỏ hoặc chảy dịch đục
• Đau tăng dần
• Chảy máu
• Vết mổ hở

Đau tăng dần thay vì giảm là dấu hiệu ngược với diễn tiến bình thường.

Về thời gian chờ kết quả

• Mẫu lớn cần thời gian xử lý lâu hơn
• Có thể cần xét nghiệm bổ sung
• Hỏi trước về thời gian dự kiến
• Hỏi cách nhận kết quả
• Giai đoạn chờ thường căng thẳng

Mẫu phẫu thuật thường cần nhiều thời gian hơn mẫu kim vì phải xử lý nhiều lát cắt.

Cách nghĩ thực tế

• Phẫu thuật cho lượng mô lớn nhất
• Kết quả tức thì là sơ bộ chứ không phải cuối cùng
• Diện cắt quyết định có cần mổ lại không
• Sinh thiết hạch gác giúp tránh biến chứng lâu dài
• Báo đầy đủ thuốc khi khám tiền mê

Nội dung này mang tính thông tin chung; chỉ định phẫu thuật do bác sĩ quyết định.

Câu hỏi thường gặp