Sinh thiết qua nội soi

Nội soi có ưu thế đặc biệt là vừa quan sát được vừa lấy mẫu được trong cùng một lần.

Ưu thế của nội soi

• Nhìn trực tiếp tổn thương
• Lấy mẫu ngay tại chỗ nhìn thấy
• Lấy được nhiều vị trí trong một lần
• Đánh giá được cả vùng xung quanh
• Có thể xử lý luôn một số tổn thương

Nhìn thấy rồi lấy mẫu ngay giảm hẳn khả năng lấy trượt.

Các loại nội soi thường có lấy sinh thiết

• Nội soi dạ dày
• Nội soi đại tràng
• Nội soi phế quản
• Nội soi bàng quang
• Nội soi tử cung
• Một số loại nội soi khác

Mỗi loại có chuẩn bị và quy trình riêng.

Về nội soi tiêu hoá

• Quan sát niêm mạc trực tiếp
• Lấy mẫu ở vùng nghi ngờ
• Có thể lấy nhiều mẫu
• Có thể cắt bỏ polyp luôn
• Chuẩn bị đường tiêu hoá là bước quan trọng

Cắt polyp ngay trong lúc soi vừa lấy được mẫu vừa xử lý được tổn thương.

Về chuẩn bị làm sạch

• Với nội soi đại tràng cần làm sạch ruột
• Làm theo hướng dẫn chặt chẽ
• Không sạch thì bỏ sót tổn thương
• Có thể phải hoãn và làm lại
• Đây là phần khó chịu nhất với nhiều người

Chuẩn bị không kỹ là lý do phổ biến nhất khiến phải soi lại.

Về nội soi phế quản

• Quan sát đường thở
• Lấy mẫu từ niêm mạc hoặc sâu hơn
• Có thể rửa lấy dịch
• Có thể chọc hút hạch qua thành phế quản
• Cần theo dõi sau thủ thuật

Chọc hút hạch qua nội soi tránh được một cuộc mổ ở nhiều trường hợp.

Chuẩn bị chung

• Nhịn ăn theo hướng dẫn
• Báo thuốc đang dùng
• Đặc biệt là thuốc chống đông
• Báo tiền sử dị ứng
• Báo bệnh tim phổi nếu có
• Sắp xếp người đưa về nếu dùng an thần

Người dùng an thần không được tự lái xe về trong ngày.

Về an thần và gây mê

• Nhiều nơi dùng an thần nhẹ
• Giúp thoải mái hơn
• Có thể không nhớ quá trình
• Cần theo dõi sau đó
• Cần người đưa về
• Hỏi trước về lựa chọn

Hỏi trước về việc có dùng an thần không giúp sắp xếp người đưa về.

Trong lúc làm

• Nằm ở tư thế được hướng dẫn
• Làm theo hướng dẫn thở
• Có thể có cảm giác đầy hơi
• Việc lấy mẫu thường không đau
• Báo hiệu nếu quá khó chịu

Niêm mạc ít cảm giác đau nên bước lấy mẫu thường không phải phần khó chịu nhất.

Sau thủ thuật

• Nghỉ cho tới khi tỉnh táo hoàn toàn
• Có thể đầy hơi một thời gian
• Có thể đau họng nhẹ sau nội soi trên
• Ăn uống lại theo hướng dẫn
• Không lái xe trong ngày nếu dùng an thần

Cảm giác đầy hơi sau nội soi tiêu hoá thường hết sau vài giờ.

Dấu hiệu cần báo ngay

• Đau bụng dữ dội
• Bụng chướng căng
• Nôn ra máu
• Đi ngoài ra máu nhiều
• Sốt
• Khó thở

Đau bụng dữ dội sau nội soi là dấu hiệu cần đi khám ngay chứ không chờ.

Về chảy máu sau lấy mẫu

• Chảy máu nhẹ thường tự cầm
• Có thể thấy ít máu trong phân
• Nguy cơ tăng ở người dùng thuốc chống đông
• Báo trước về thuốc đang dùng
• Chảy máu nhiều thì phải đi khám

Ít máu trong phân sau nội soi đại tràng có lấy mẫu là chuyện thường gặp.

Về số lượng mẫu

• Thường lấy nhiều mẫu
• Từ nhiều vị trí khác nhau
• Ghi rõ vị trí từng mẫu
• Giúp xác định phạm vi tổn thương
• Mỗi mẫu được xử lý riêng

Ghi rõ vị trí từng mẫu giúp bản đồ hoá tổn thương chứ không chỉ chẩn đoán.

Thời gian có kết quả

• Kết quả nội soi có ngay
• Kết quả giải phẫu bệnh cần thời gian
• Hai kết quả khác nhau
• Kết quả nội soi chỉ là quan sát
• Chẩn đoán cuối cùng dựa vào mô học

Nhiều người nhầm kết quả nội soi với kết quả sinh thiết vì nhận được trước.

Hỏi gì sau khi làm

• Đã lấy mẫu ở những vị trí nào
• Quan sát thấy gì
• Khi nào có kết quả giải phẫu bệnh
• Cần theo dõi gì
• Khi nào tái khám

Biết đã lấy mẫu ở đâu giúp hiểu kết quả khi nhận được.

Cách nghĩ thực tế

• Nội soi vừa nhìn vừa lấy mẫu được
• Chuẩn bị kỹ quyết định chất lượng quan sát
• Báo thuốc chống đông trước khi làm
• Kết quả nội soi khác kết quả giải phẫu bệnh
• Đau bụng dữ dội sau đó cần khám ngay

Nội dung này mang tính thông tin chung; quy trình cụ thể do cơ sở y tế hướng dẫn.

Câu hỏi thường gặp