Đây là giai đoạn mà không làm gì cả lại là phần khó nhất.
Mẫu đi qua những bước nào
- Cố định trong dung dịch
- Xử lý và vùi vào nến
- Cắt thành lát rất mỏng
- Nhuộm màu
- Bác sĩ đọc dưới kính hiển vi
- Có thể cần nhuộm bổ sung
- Viết báo cáo
Mỗi bước có thời gian tối thiểu không rút ngắn được.
Vì sao không thể nhanh hơn
- Cố định cần thời gian để mô ổn định
- Xử lý và vùi nến cần thời gian
- Cắt lát mỏng đòi hỏi kỹ thuật
- Nhuộm cần đủ thời gian
- Rút ngắn làm giảm chất lượng tiêu bản
Tiêu bản kém chất lượng dẫn tới chẩn đoán kém chính xác.
Khi nào lâu hơn bình thường
- Cần nhuộm hoá mô miễn dịch
- Cần xét nghiệm gen
- Cần hội chẩn
- Cần gửi mẫu tới nơi khác
- Ca khó cần xem kỹ
- Không phải là dấu hiệu xấu
Kết quả lâu hơn dự kiến không có nghĩa là tin xấu.
Hỏi trước về thời gian
- Hỏi thời gian dự kiến
- Hỏi cách nhận kết quả
- Hỏi có cần đặt lịch nghe kết quả không
- Hỏi liên hệ ai nếu quá hạn
- Ghi lại thông tin này
Biết chính xác ngày dự kiến giúp giai đoạn chờ có điểm kết thúc rõ ràng.
Về lo lắng trong lúc chờ
- Là phản ứng rất bình thường
- Không kiểm soát được kết quả
- Trí tưởng tượng thường tệ hơn thực tế
- Phần lớn kết quả là lành tính
- Lo lắng không thay đổi được kết quả
Phần lớn người chờ kết quả sinh thiết nhận được tin không nghiêm trọng như họ lo.
Những gì giúp được
- Giữ nhịp sinh hoạt bình thường
- Đi làm nếu được
- Duy trì vận động
- Ngủ đủ
- Sắp xếp việc gì đó để làm
- Nói với người thân
Giữ nhịp sinh hoạt thường giúp hơn là nghỉ ở nhà và chờ.
Về việc tra cứu
- Tra cứu quá nhiều làm lo lắng nặng thêm
- Thông tin trên mạng không biết trường hợp của mình
- Các trường hợp xấu nhất thường được viết nhiều nhất
- Đặt giới hạn cho việc tra cứu
- Ghi câu hỏi lại để hỏi bác sĩ
Những câu chuyện được kể lại trên mạng thường không đại diện cho đa số.
Nói với người thân
- Không cần tự chịu một mình
- Chọn người mình tin tưởng
- Không cần nói với tất cả mọi người
- Có quyền không muốn nói về nó
- Nhờ người đi cùng khi nghe kết quả
Có quyền nói với một vài người và không nói với những người khác.
Khi người khác hỏi thăm
- Có thể trả lời ngắn gọn
- Không cần kể chi tiết
- Có thể nói mình chưa muốn bàn về nó
- Nhờ một người thông báo giúp nếu nhiều người hỏi
- Đây là quyền của mình
Phải kể lại nhiều lần cho nhiều người cũng là một gánh nặng.
Nếu quá lo tới mức ảnh hưởng sinh hoạt
- Không ngủ được
- Không ăn được
- Không tập trung làm gì được
- Nói với bác sĩ
- Có hỗ trợ cho giai đoạn này
Không ngủ được nhiều đêm liền là lý do chính đáng để nói với bác sĩ.
Chuẩn bị cho buổi nghe kết quả
- Nhờ người đi cùng
- Mang giấy bút
- Chuẩn bị câu hỏi trước
- Xin bản sao báo cáo
- Không vội ra về khi chưa hiểu
- Có thể xin ghi âm nếu được phép
Rất ít người nhớ được quá một nửa những gì nghe trong buổi đó.
Câu hỏi nên chuẩn bị
- Kết quả cụ thể là gì
- Điều này có nghĩa gì với tôi
- Bước tiếp theo là gì
- Có cần xét nghiệm gì thêm không
- Thời gian có cấp bách không
- Tôi nên chuẩn bị gì
Viết câu hỏi ra giấy là cách chống lại việc quên sạch khi nghe tin.
Nếu kết quả bị chậm
- Liên hệ nơi làm thủ thuật
- Hỏi lý do chậm
- Có thể do cần xét nghiệm bổ sung
- Có thể do đang hội chẩn
- Chậm không đồng nghĩa với tin xấu
- Không ngại hỏi lại
Gọi hỏi khi quá hạn là việc hợp lý chứ không phải làm phiền.
Nếu nhận kết quả qua điện thoại
- Chọn lúc mình ở nơi yên tĩnh
- Có giấy bút sẵn
- Có người bên cạnh nếu muốn
- Hỏi lại cho rõ
- Hỏi khi nào gặp trực tiếp được
Nhận tin quan trọng khi đang đi ngoài đường là tình huống nên tránh.
Về việc lên kế hoạch trước
- Không lên kế hoạch lớn dựa trên kết quả chưa có
- Nhưng có thể chuẩn bị các phương án
- Tìm hiểu trước về nơi điều trị nếu cần
- Sắp xếp công việc cho khả năng phải nghỉ
- Chuẩn bị không đồng nghĩa với bi quan
Chuẩn bị cho nhiều khả năng khác với việc cho rằng điều xấu sẽ xảy ra.
Cách nghĩ thực tế
- Quy trình xử lý mẫu có thời gian tối thiểu
- Kết quả lâu hơn dự kiến không phải tin xấu
- Giữ nhịp sinh hoạt bình thường
- Đặt giới hạn cho việc tra cứu
- Có người đi cùng khi nghe kết quả
Nội dung này mang tính thông tin chung; mọi thắc mắc nên hỏi bác sĩ điều trị.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao kết quả lâu vậy?
Vì mô phải qua nhiều bước xử lý cố định, vùi nến, cắt lát và nhuộm, mỗi bước cần thời gian nhất định. Xét nghiệm bổ sung còn kéo dài thêm.
Có thể xin kết quả nhanh hơn không?
Một số bước không rút ngắn được mà không ảnh hưởng chất lượng. Với trường hợp cấp bách, bác sĩ có thể đề nghị ưu tiên xử lý.
Nên làm gì trong lúc chờ?
Giữ nhịp sinh hoạt bình thường, hạn chế tra cứu quá nhiều, nói với người thân, và sắp xếp việc gì đó để làm thay vì chỉ ngồi chờ.
Nên đi nghe kết quả một mình không?
Nên có người đi cùng nếu được. Người đi cùng thường nhớ được nhiều thông tin hơn người trực tiếp nghe tin.